Stłukłeś szklankę albo lustro i zastanawiasz się, do którego kosza to wrzucić? Te kilka sekund wahania mogą mocno wpłynąć na recykling w Twojej okolicy. Z tego poradnika dowiesz się, gdzie wyrzucić różne rodzaje potłuczonego szkła, żeby zrobić to bezpiecznie i zgodnie z zasadami.
Dlaczego miejsce na potłuczone szkło ma tak duże znaczenie?
Nie każdy odpad, który wygląda jak szkło, jest traktowany jako szkło opakowaniowe. Buteleczka po soku, szyba samochodowa i porcelanowy talerz trafiają do zupełnie innych frakcji. Zakład recyklingu szkła pracuje w oparciu o ściśle dobraną temperaturę topnienia i skład surowca, więc domieszka niewłaściwego materiału potrafi zepsuć całą partię.
Dobrze posegregowane odpady szklane są też tańsze do zagospodarowania. Gmina płaci mniej za doczyszczanie zmieszanych frakcji, a to przekłada się na opłaty za śmieci. Jedna przetworzona szklana butelka oznacza oszczędność nawet 1100 W energii, więc każda dobrze wrzucona butelka realnie zmniejsza zużycie prądu w hucie szkła.
Podstawowy podział szkła w domu
W domowych warunkach przy segregacji szkła przydaje się prosty schemat. W praktyce najczęściej mamy do czynienia z butelkami, słoikami i naczyniami. Do tego dochodzą szyby, lustra czy elementy oświetlenia, które wielu osobom mylą się z typowym szkłem.
Na potrzeby segregacji możesz podzielić odpady na trzy główne grupy. Pierwsza to szkło opakowaniowe, druga to naczynia i szkło użytkowe, a trzecia obejmuje szyby, lustra i szkło budowlane. Każda z tych grup ma inne miejsce docelowe w systemie gospodarki odpadami.
Jak bezpiecznie zebrać i zabezpieczyć potłuczone szkło?
Zanim wybierzesz kosz, zadbaj o bezpieczeństwo. Ostre kawałki szkła to ryzyko skaleczenia nie tylko dla Ciebie, ale też pracowników sortowni. Źle zabezpieczone odpady mogą przeciąć worek już w śmieciarce i rozsypać się w całym pojeździe.
Najprościej działać w rękawicach i z użyciem zmiotki oraz szufelki. Drobne odłamki dobrze jest zebrać lekko wilgotnym ręcznikiem papierowym, a następnie całość umieścić w sztywnym opakowaniu, na przykład w pustym kartonie lub zużytym plastikowym pudełku.
- na podłodze użyj szczotki i szufelki,
- drobinki zbierz wilgotnym ręcznikiem papierowym,
- włóż wszystko do sztywnego pudełka lub kartonu,
- opakowanie zaklej taśmą i opisz np. „szkło – ostre”.
Tak przygotowaną paczkę możesz już wrzucić do wybranego pojemnika. Zaklejone pudełko ogranicza ryzyko skaleczeń i ułatwia dalszą obsługę odpadów na każdym etapie transportu.
Do jakiego pojemnika wyrzucić różne rodzaje potłuczonego szkła?
Najwięcej problemów sprawia samo przypisanie konkretnego przedmiotu do kosza. Kolor pojemnika, kod odpadu czy informacja o recyklingu nie zawsze jest oczywista. W przypadku szkła warto znać kilka prostych reguł, które działają w całej Polsce.
Podstawą jest rozróżnienie między tym, co może trafić do zielonego pojemnika na szkło, a tym, co zawsze wrzucamy do odpadów zmieszanych lub wieziemy do PSZOK, czyli Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Ten podział decyduje o tym, czy dany materiał da się ponownie przetworzyć.
Szkło opakowaniowe
Szklane butelki i słoiki to najbardziej oczywista kategoria. Są projektowane z myślą o recyklingu, więc systemy gospodarki odpadami w gminach są dostosowane właśnie do takiego surowca. Huty przyjmują je w dużych ilościach i przerabiają na nowe opakowania.
Do zielonych pojemników na szkło możesz wrzucać głównie:
- butelki po napojach i alkoholu,
- słoiki po przetworach, sosach, dżemach,
- szklane opakowania po żywności i kosmetykach (jeśli nie są z grubego, żaroodpornego szkła),
- potłuczone butelki i słoiki, po wcześniejszym zabezpieczeniu.
Przed wyrzuceniem słoików i butelek usuń resztki jedzenia oraz zakrętki. Metalowe nakrętki powinny trafić do pojemnika na metale i tworzywa sztuczne. Nie musisz natomiast zrywać każdej etykiety, bo zakład recyklingu radzi sobie z ich usuwaniem.
Porcelana, talerze i naczynia żaroodporne
Porcelanowa filiżanka czy ceramiczny talerz wyglądają jak szkło tylko z daleka. W praktyce to zupełnie inny materiał, o innym składzie i temperaturze topnienia. Podobnie działa szkło żaroodporne, wykorzystywane w naczyniach do pieczenia.
Stłuczona porcelana, talerze, naczynia żaroodporne, kieliszki i większość szklanek nie nadają się do recyklingu razem z butelkami. Dla zakładu przetwarzającego szkło stanowią zwykłe zanieczyszczenie, przez które trzeba odrzucić część partii surowca.
Porcelana, talerze i szkło żaroodporne zawsze trafiają do pojemnika na odpady zmieszane, nawet jeśli rozpadły się na drobne kawałki.
Jeśli masz komplet starej, ale całej zastawy, warto wcześniej sprawdzić jej wartość. Część porcelany (zwłaszcza podpisanej nazwą wytwórni) możesz sprzedać kolekcjonerom, wystawić na aukcji internetowej albo oddać do sklepu z antykami zamiast od razu wrzucać do czarnego kosza.
Lustra i szkło okienne
Rozbite lustro albo wyjęte szyby okienne to jeden z najczęstszych problemów przy remoncie. Wiele osób automatycznie wrzuca je do zielonego kontenera, bo „przecież to szkło”. Dla recyklingu to jednak kłopot. Lustra mają warstwę powłok odbijających, a szyby okienne inny skład i właściwości fizyczne niż szkło opakowaniowe.
W większości gmin szkło płaskie (okienne, drzwiowe, z kabin prysznicowych) oraz lustra trzeba oddzielić od zwykłych odpadów budowlanych. Takie materiały przyjmują PSZOK-i, a przy większej ilości warto zamówić kontener na odpady poremontowe z jasno zaznaczoną frakcją szkła.
- pojedyncze małe lustro możesz wyrzucić do odpadów zmieszanych, po wcześniejszym zabezpieczeniu,
- większe lustra i szyby zawieź do PSZOK,
- przy wymianie okien zapytaj firmę montującą, czy zabierze zużyte szyby.
Wrzucone do zielonego pojemnika szkło okienne traktowane jest jako zanieczyszczenie. Może to skończyć się ostrzeżeniem o złej segregacji, a przy powtarzających się błędach także wyższą opłatą za odbiór odpadów.
Szklanki, kieliszki i inne szkło użytkowe
Szklanki i kieliszki często trafiają odruchowo do pojemnika na szkło opakowaniowe. Typ szkła używany w naczyniach stołowych różni się jednak od tego w butelkach, między innymi inną temperaturą topnienia. Z tego powodu huty nie chcą takiego dodatku w partii surowca opakowaniowego.
Gdzie wyrzucić szklanki i kieliszki, także te potłuczone? Najbezpieczniej do odpadów zmieszanych, po wcześniejszym owinięciu ich papierem lub włożeniu w pudełko. W niektórych gminach można je również oddać w PSZOK jako odpady szklane inne niż opakowaniowe, dlatego warto sprawdzić lokalny regulamin.
Części samochodowe i oświetlenie
Części samochodowe, które przypominają szkło, czyli reflektory, lusterka czy szyby, często przez pomyłkę lądują w szkle opakowaniowym. Zawierają jednak domieszki tworzyw, metali i innego rodzaju szkło techniczne. W systemie komunalnym traktuje się je jako osobną kategorię odpadów.
Szyby samochodowe i lampy z pojazdów najlepiej oddać do wyspecjalizowanego punktu przyjmującego części motoryzacyjne lub do firmy zajmującej się złomowaniem aut. Z kolei żarówki, świetlówki i ledy wchodzą w skład zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego regulowanego ustawą z 11 września 2015 r.
| Rodzaj odpadu | Gdzie wyrzucić? | Dlaczego tam? |
| Butelki, słoiki | Zielony pojemnik na szkło | Szkło opakowaniowe przeznaczone do recyklingu |
| Porcelana, talerze, szkło żaroodporne | Pojemnik na odpady zmieszane | Inny skład i temperatura topnienia niż butelki |
| Szyby okienne, lustra | PSZOK lub kontener remontowy | Szkło płaskie zanieczyszcza szkło opakowaniowe |
| Żarówki, świetlówki, ledy | Punkt zbiórki elektroodpadów, sklepy, PSZOK | Podlegają przepisom o zużytym sprzęcie elektrycznym |
Czego nie wolno wrzucać do zielonego pojemnika na szkło?
Zielony pojemnik jest przeznaczony wyłącznie dla opakowań szklanych. Wrzucanie do niego innych przedmiotów powoduje zanieczyszczenie frakcji, przez co część surowca przestaje nadawać się do recyklingu. To generuje większe koszty dla firmy wywozowej oraz gminy.
Do pojemników na szkło nie powinny trafić całe grupy produktów, które na pierwszy rzut oka wyglądają jak szkło. Różni je jednak skład chemiczny, powłoki dodatkowe lub obecność innych materiałów, takich jak metale czy tworzywa.
- zastawa stołowa – talerze, filiżanki, kubki, miski,
- szyby samochodowe, reflektory, lusterka,
- ceramika techniczna i hartowane szkło żaroodporne,
- żarówki, świetlówki, lampki LED i inne źródła światła.
Przedmioty te trzeba oddzielić już w domu. Część z nich trafi do zmieszanych, część do PSZOK lub sklepu, który przyjmuje elektroodpady. Duże markety budowlane i elektromarkety mają często specjalne pojemniki na świetlówki i ledy, dzięki czemu możesz pozbyć się ich przy okazji zakupów.
Przedmiot z prądem lub kiedyś zasilany prądem nigdy nie powinien trafić do pojemnika na szkło. Dla systemu gospodarki odpadami to zużyty sprzęt elektryczny, a nie zwykła butelka.
Jakie są zasady recyklingu szkła i kod odpadu 15 01 07?
Szkło opakowaniowe w systemie prawnym funkcjonuje pod kodem 15 01 07. Pod ten kod podpadają wszystkie szklane opakowania: butelki po napojach i alkoholu, słoiki, a także innego rodzaju szklane pojemniki domowe i przemysłowe. Dla firm i instytucji prawidłowe oznaczenie kodu odpadu ma znaczenie przy zlecaniu odbioru i prowadzeniu ewidencji.
W codziennym życiu ten kod rzadko pojawia się na etykietach, ale decyduje o tym, jak odpady obsługują profesjonalne firmy. Gdy odpady z kodem 15 01 07 trafią do właściwych pojemników, można je efektywnie przetwarzać i ponownie używać w produkcji nowych butelek oraz słoików.
Jak wygląda prawidłowe gospodarowanie szkłem?
W gospodarstwie domowym najważniejsze jest wydzielenie frakcji szklanej i wrzucanie jej do zielonych pojemników. W firmach, które generują większą ilość szkła, system jest nieco bardziej rozbudowany. Trzeba ustalić zasady zbiórki wewnętrznej, dobrać pojemniki oraz zlecić odbiór uprawnionej firmie.
Dla przedsiębiorstw i instytucji liczy się też dokumentacja odbioru odpadów. Firma wywozowa wystawia potwierdzenia, a przy większych ilościach szkła wchodzi w grę dokładne ważenie i rozliczanie na podstawie kodu 15 01 07. Daje to pewność, że odpady trafiły do recyklingu w legalny i kontrolowany sposób.
- oddziel szkło opakowaniowe od innych odpadów już na etapie produkcji,
- ustal miejsce na pojemniki tylko na szkło,
- przekazuj odpady firmie mającej wpis do rejestru BDO,
- gromadź dokumenty potwierdzające odbiór i recykling.
Dobrze prowadzona segregacja szkła zmniejsza ilość odpadów na składowiskach. Z kolei zakłady recyklingu dostają materiał o wysokiej jakości, z którego mogą zrobić kolejne buteleki i słoiki bez konieczności wydobywania nowych surowców.
